ก่อนกดสั่ง อาหารเสริมออนไลน์ ที่โฆษณาว่าช่วยเรื่องหุ่นหรือผิว มีสามเรื่องหลักที่เช็กได้เองในไม่กี่นาที คือเลข อย. บนฉลากค้นเจอในระบบจริงหรือไม่ คำโฆษณาพูดเกินกว่าที่กฎหมายอนุญาตหรือเปล่า และผู้ขายบอกที่มาของสินค้าไว้ครบไหม บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเรื่องวิธีตรวจสอบผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่การบอกว่าใครควรกินอะไร และไม่ใช้แทนการปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์

ถ้าอ่านแค่บรรทัดเดียว ให้จำว่า เลขบนฉลากที่ตรวจสอบไม่ได้ กับคำโฆษณาที่อ้างว่ารักษาโรคหรือทำให้หุ่นเปลี่ยน คือสองสัญญาณที่ควรหยุดก่อนจ่ายเงิน

อาหารเสริมออนไลน์ ต้องเช็กอะไรก่อนกดสั่งซื้อ

ความอยากให้ตัวเองดูดีขึ้นไม่ใช่เรื่องผิด แต่ของที่ขายออนไลน์เห็นได้แค่รูปกับแคปชัน จึงต้องอาศัยฉลากและคำโฆษณาแทนการหยิบกล่องมาพลิกดู ตารางข้างล่างรวมสิ่งที่ตรวจสอบได้ หลายข้อยกจากคำเตือนของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ที่อ้างถึงในหัวข้อถัดไป

สิ่งที่ต้องดู	ดูจากอะไร	สัญญาณที่ควรชะลอไว้ก่อน
เลข อย. บนฉลาก	พิมพ์เลขตามฉลากไปตรวจในไลน์ @FDATHAI หรือระบบสืบค้นของ อย.	ไม่มีเลข หรือค้นแล้วระบบไม่พบ
ฉลากภาษาไทย	ชื่อสินค้า ส่วนประกอบ วันหมดอายุ ผู้ผลิต	ฉลากเป็นภาษาต่างประเทศทั้งกล่อง
คำโฆษณา	ข้อความในโพสต์ ไลฟ์ และคำบรรยายสินค้า	อ้างรักษาโรค ลดความอ้วน หุ่นเฟิร์มกระชับ เห็นผลไว
คนที่มารีวิว	โพสต์ของคนมีชื่อเสียงที่แนบมากับสินค้า	รีวิวที่เล่าว่าใช้แล้วหายจากโรค
ทางติดต่อเมื่อมีปัญหา	ข้อมูลผู้ผลิตบนฉลาก และสายด่วน อย. 1556	ไม่ระบุผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าเลย

รายการข้างต้นไม่ได้บอกว่าของชิ้นนั้นได้ผลหรือไม่ แต่บอกว่าคุณกำลังซื้อของที่ตามที่มาได้หรือไม่

เลข อย. บนฉลาก ตรวจที่ไหนได้บ้าง

อย. ทำระบบให้ประชาชนตรวจเลข อย. ผ่านแอปพลิเคชันไลน์ได้เอง โดยระบุไว้สามขั้น คือแอดไลน์ @FDATHAI กดเมนู "ตรวจสอบเลขผลิตภัณฑ์" แล้วพิมพ์เลข อย. ให้ถูกต้องทั้งตัวอักษร ตัวพิมพ์ใหญ่ สัญลักษณ์ และตัวเลขตามที่ปรากฏบนฉลาก โดยไม่ต้องเว้นวรรค

ตามข้อมูลของ อย. ถ้าระบบพบเลขนั้น จะแสดงชื่อผลิตภัณฑ์และสถานะให้เห็น ถ้าไม่พบ ระบบจะแจ้งคำแนะนำเบื้องต้นกลับมา อีกทางคือเว็บไซต์ของ อย. ซึ่งมีเมนูบริการชื่อ "ตรวจสอบการอนุญาต สถานที่/ผลิตภัณฑ์สุขภาพ" ลิงก์ไปที่ระบบสืบค้นของหน่วยงาน

แปลว่าอะไรสำหรับคุณ เลขที่ค้นเจอหมายถึงมีข้อมูลการอนุญาตในระบบ ไม่ได้แปลว่ามีสรรพคุณอย่างที่คนขายบอก

คำโฆษณาแบบไหนที่ผิดกฎหมาย

อย. อธิบายในข่าวแจกวันที่ 29 มีนาคม 2567 ว่าการรีวิวอาหารเสริมโดยอ้างสรรพคุณเกินจริงหรืออ้างรักษาโรค ผิดพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 สองข้อ

ข้อห้ามโฆษณาเกินจริง ห้ามโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหารอันเป็นเท็จ หรือเป็นการหลอกลวงให้เกิดความหลงเชื่อโดยไม่สมควร ผู้ฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินสามหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ข้อบังคับให้ส่งคำโฆษณาให้ตรวจก่อน ผู้ที่ประสงค์จะโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหารเพื่อประโยชน์ในทางการค้า ต้องนำข้อความหรือภาพที่จะโฆษณาให้ผู้อนุญาตตรวจพิจารณาก่อน ผู้ฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท

ข่าวเดียวกันระบุว่าก่อนหน้านั้น อย. ตรวจพบการรีวิวอาหารเสริมเกินจริงจากดารา พิธีกร ผู้มีชื่อเสียง อินฟลูเอนเซอร์ รวมถึงแพทย์และเภสัชกรจำนวนมาก และเดือนมีนาคม 2567 อย. ได้รับแจ้งจากแพทยสภาว่าลงโทษแพทย์ที่รีวิวสินค้าเกินจริง 15 ราย

ประโยคที่ใช้ตัดสินใจได้ทันทีอยู่ในข่าวนั้นเช่นกัน คือ อย. ย้ำว่าอย่าหลงเชื่ออาหารเสริมที่อ้างลดความอ้วน หุ่นเฟิร์มกระชับ หายปวดเข่า หรือรักษาโรคตับโรคไต และระบุว่าไม่เคยอนุญาตสรรพคุณอาหารเสริมในการรักษาโรค

สารที่ไม่ควรอยู่ในอาหารเสริม แต่เคยถูกตรวจพบ

เมื่อ 5 ธันวาคม 2568 อย. เผยแพร่ข่าวกรณีผู้ป่วยรายหนึ่งวูบหมดสติจนต้องส่งโรงพยาบาล หลังรับประทานผลิตภัณฑ์ลดน้ำหนักยี่ห้อ Lishou (ลิโซ่) ซึ่งฉลากเป็นภาษาต่างประเทศ ไม่มี อย. และเป็นผลิตภัณฑ์ที่ อย. เคยประกาศเตือนว่าเป็นสินค้าอันตราย เพราะตรวจพบสารไซบูทรามีน

ข่าวเดียวกันอธิบายว่าไซบูทรามีนจัดเป็นวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 1 และไม่อนุญาตให้ใช้ในประเทศไทย ผลข้างเคียงที่ อย. ระบุคือนอนไม่หลับ เวียนศีรษะ วิตกกังวล ความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นเร็ว และถ้าได้รับปริมาณมากอาจถึงขั้นเสียชีวิต โดยอันตรายเป็นพิเศษกับผู้ที่มีประวัติโรคหัวใจและหลอดเลือด ความดันโลหิตสูง และโรคหลอดเลือดสมอง ทั้งนี้ อย. เขียนว่าผลิตภัณฑ์ที่อวดอ้างลดน้ำหนักและเห็นผลไว "ส่วนใหญ่มักตรวจพบ" การปลอมปนสารนี้ ไม่ใช่การบอกว่าทุกชิ้นมี

ฝั่งงานวิจัยชี้ไปทางเดียวกัน งานทบทวนอย่างเป็นระบบในวารสาร Frontiers in Sports and Active Living ปี 2026 คัดจาก 12,031 รายการ เหลืองานที่เข้าเกณฑ์ 44 ชิ้น พบว่าผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ถูกนำไปตรวจในงานเหล่านั้นราว 9–15% มีสารต้องห้ามหรือสารที่ไม่ได้รับอนุญาตปนอยู่ ส่วนใหญ่เป็นสารกระตุ้นและสารกลุ่มเพิ่มมวลกล้าม และพบบ่อยที่สุดในกลุ่มก่อนออกกำลังกาย ลดน้ำหนัก และเพิ่มกล้าม

ต้องอ่านตัวเลขนี้ตามกรอบของมัน งานชิ้นนี้เก็บข้อมูลในบริบทการกีฬา ไม่ใช่การสุ่มตรวจสินค้าในตลาดไทย ตัวเลข 9–15% จึงบอกว่าการปนเปื้อนเกิดขึ้นจริง แต่ไม่ใช่สัดส่วนของของที่ขายในไทย

ถ้าแรงกดดันเรื่องรูปร่างทำให้อยากลองของเร็ว ๆ

ความรู้สึกว่าต้องรีบเปลี่ยนรูปร่างให้ทันงานใดงานหนึ่ง ทำให้การกดสั่งเกิดขึ้นก่อนการตรวจสอบได้ง่าย และคำโฆษณาที่ขายความเร็วก็มักเป็นคำชุดเดียวกับที่ อย. บอกว่าไม่เคยอนุญาต

ทางที่ตรวจสอบตัวเองได้มากกว่าคือค่อย ๆ ปรับกิจวัตรและวัดผลจากสิ่งที่ทำจริง เรื่องนี้แยกไว้ใน เทคนิคออกกำลังกายสำหรับเกย์ ส่วนภาพลักษณ์ที่เห็นผลในวันเดียวโดยไม่ต้องกินอะไรเลย อ่านต่อได้ที่ เสื้อผ้าที่ช่วยเพิ่มความมั่นใจให้เกย์ และถ้าความกดดันเรื่องรูปลักษณ์เริ่มกินใจมากกว่าที่ควร Quicky ซึ่งเป็นแอปหาคู่ในเครือเดียวกับเว็บนี้ มีบทความเรื่อง การดูแลสุขภาพจิตของเกย์ ไว้อ่านเป็นจุดเริ่มต้น

ถ้าคิดจะใช้ผลิตภัณฑ์อะไรจริง ๆ ควรถามเภสัชกรที่ร้านขายยาหรือแพทย์ก่อน โดยเฉพาะคนที่มีโรคประจำตัวหรือกินยาอื่นอยู่ เพราะอาการอย่างความดันโลหิตสูงและหัวใจเต้นเร็วที่ อย. ยกไว้ กระทบคนกลุ่มนี้มากกว่า

กินแล้วรู้สึกไม่ปกติ หรือเจอโฆษณาเกินจริง ทำอะไรได้

ถ้าใช้แล้วมีอาการที่ไม่เคยเป็น ให้หยุดใช้และไปปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ พร้อมนำกล่องหรือฉลากไปด้วย เพราะชื่อสินค้าและเลขบนฉลากช่วยให้คนที่ดูแลคุณตามเรื่องต่อได้เร็วขึ้น ถ้ามีอาการรุนแรงอย่างใจสั่นหรือหน้ามืด ควรไปพบแพทย์ทันทีโดยไม่ต้องรอดูอาการเอง ส่วนการแจ้งเบาะแส อย. ระบุช่องทางไว้หลายทาง

สายด่วน อย. โทร. 1556
อีเมล 1556@fda.moph.go.th
ไลน์ @FDAThai และเฟซบุ๊ก FDAThai
ตู้ ปณ. 1556 ปณฝ. กระทรวงสาธารณสุข จ.นนทบุรี 11004
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดทั่วประเทศ

การแจ้งไม่ใช่การฟ้องใคร แต่เป็นข้อมูลที่ทำให้หน่วยงานตามไปตรวจของชิ้นนั้นต่อได้

คำถามที่พบบ่อย

มีเลข อย. แล้วแปลว่าปลอดภัยและได้ผลแน่นอนไหม

ไม่ใช่ทั้งสองอย่าง เลขที่ค้นเจอบอกว่ามีข้อมูลการอนุญาตอยู่ในระบบของ อย. แต่ อย. ระบุชัดว่าไม่เคยอนุญาตสรรพคุณอาหารเสริมในการรักษาโรค เลขบนฉลากจึงไม่ใช่คำรับรองว่าของชิ้นนั้นทำให้หุ่นเปลี่ยน

ฉลากเป็นภาษาต่างประเทศทั้งกล่อง ซื้อได้ไหม

ควรชะลอไว้ก่อน ในข่าวกรณีผลิตภัณฑ์ Lishou ลักษณะที่ อย. ยกขึ้นมาคือฉลากภาษาต่างประเทศและไม่มี อย. ถ้าอ่านฉลากไม่ออกก็เท่ากับไม่รู้ว่ากินอะไรเข้าไป

อาหารเสริมช่วยเรื่องหุ่นได้จริงไหม

คำว่า "หุ่นเฟิร์มกระชับ" เป็นตัวอย่างข้อความที่ อย. ยกขึ้นมาเตือนว่าอย่าหลงเชื่อ และย้ำว่าไม่เคยอนุญาตให้อาหารเสริมอ้างสรรพคุณรักษาโรค ส่วนผลิตภัณฑ์ตัวใดเหมาะกับร่างกายของคุณ ต้องให้เภสัชกรหรือแพทย์ประเมินเป็นรายคน

คนดังหรืออินฟลูเอนเซอร์รีวิว ถือว่าน่าเชื่อขึ้นไหม

ตามข่าวของ อย. การรีวิวอาหารเสริมโดยอ้างสรรพคุณเกินจริงเป็นความผิดตามกฎหมาย ไม่ว่าผู้รีวิวจะเป็นดารา อินฟลูเอนเซอร์ แพทย์ หรือเภสัชกร จำนวนผู้ติดตามจึงไม่ใช่หลักฐานเรื่องคุณภาพสินค้า

สรุป

อาหารเสริมออนไลน์ ไม่ได้ผิดไปทั้งหมด แต่ข้อมูลที่ใช้ตัดสินใจอยู่สองที่คือฉลากและถ้อยคำโฆษณา เลข อย. ที่ค้นเจอในระบบ กับฉลากภาษาไทยที่อ่านออก เป็นพื้นฐานก่อนจ่ายเงิน ส่วนคำที่อ้างว่ารักษาโรคหรือเปลี่ยนรูปร่างได้ อย. ระบุว่าไม่เคยอนุญาต

ไม่มีใครต้องรู้ทุกอย่างเองก่อนซื้อของ ถ้าไม่มั่นใจ พาฉลากไปคุยกับเภสัชกรใกล้บ้านหรือปรึกษาแพทย์ได้เลย เป็นคำถามที่ถามได้ปกติและไม่มีใครมาตัดสินคุณ

หมายเหตุ บทความนี้ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย และไม่ใช่คำแนะนำการใช้ยาเฉพาะบุคคล เรื่องยาและการรักษาเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลคุณ ไม่ควรซื้อ เริ่ม หยุด หรือปรับยาด้วยตัวเอง หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพของตัวเอง ปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือคลินิกใกล้บ้านได้เสมอ

อาหารเสริมออนไลน์ เช็กอะไรก่อนกดสั่งซื้อ